chmuryl
chmuryp

Śladami kultury Łemkowskiej









Z wizytą w Muzeum Budownictwa Ludowego
w Sanoku
- wycieczka z zakresu edukacji

przyrodniczo-regionalnej       




4 października 2014
roku po raz drugi w tym miesiącu całą społecznością oratoryjną  wraz z księdzem dyrektorem Józefem Gibałą i opiekunami wyruszyliśmy na wycieczkę do Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.



Po przyjeździe na miejsce po Skansenie oprowadziła nas bardzo sympatyczna pani Przewodnik. Dowiedzieliśmy się, że Park Etnograficzny  w Sanoku należy do najpiękniejszych muzeów na wolnym powietrzu w Europie. Położony jest w  malowniczej okolicy, na brzegu Sanu, u podnóża Białej Góry. Jest największym i najstarszym skansen w Polsce powstałym w 1958 roku.

Na obszarze 38 ha prezentowana jest kultura polsko-ukraińskiego pogranicza we wschodniej części polskich Karpat (Bieszczady, Beskid Niski) wraz z Podkarpaciem. Poszczególne grupy etnograficzne posiadają oddzielne sektory ekspozycyjne.

Zwiedzanie rozpoczęliśmy od starej kuźni, a następnie obejrzeliśmy  półkurną chatę Bojków. Charakteryzowała się ona tym, że była pozbawiona komina a dym rozchodził się po strychu. W środku znajdowały się sprzęty typowe dla chaty chłopskiej np. kamienne żarna.

Następnie udaliśmy się do unickiej cerkiewki grecko – katolickiej tradycyjnie położonej na wzniesieniu. Zaskoczyło nas wnętrze cerkwi, które było podzielone na 3 części: babiniec przeznaczony dla kobiet, nawę główną dla pozostałych wiernych oraz prezbiterium, w którym znajdował się ołtarz, symbolizowało ono raj dlatego mieli tam wstęp tylko księża.

Kolejno zwiedzane łemkowskie domostwo było przykładem chaty kurnej też pozbawionej komina. Tym razem dym wychodził na izbę, ulatniał się przez specjalny otwór w dachu. Sprzęty znajdujące się wewnątrz nie różniły się zbytnio od tych używanych przez Bojków, jedynie na drzwiach można było zaobserwować wpływ kultury południowo-wschodniej.



Dowiedzieliśmy się, że w Muzeum zgromadzonych jest ponad 100 obiektów budownictwa drewnianego z okresu od XVII do XX wieku, gdzie obok budynków mieszkalnych, mieszkalno-gospodarczych i gospodarczych są też obiekty przemysłowe (młyn wodny, wiatraki, kuźnie). Największe jednak wrażenie na nas zrobiła szkoła z XIX wieku. Duże zainteresowanie wśród wychowanków sprawiły kamienne tabliczki, miejsce na kałamarz, a także drewniane, szkolne teczki. Widzieliśmy świadectwa szkolne, zeszyty, podręczniki oraz „dyscypliny” przy pomocy których przypominano uczniom o odpowiednim zachowaniu.

Wraz z panią Przewodnik zwiedziliśmy drewniany Kościół z Baczala Dolnego wraz z  plebanią. W środku oprócz pomieszczeń gospodarstwa domowego znajdowała się również kancelaria, jadalnia dla gości i pokój gosposi. W obrębie plebanii znajdowały się: duża stodoła oraz studnia, z którą wiąże się interesująca legenda. Głosi ona, …że jeśli, który z chłopców zaglądnie do niej będzie miał kłopoty z cerą, jednak, aby odwrócić urok należy wyjść tyłem przez bramę prowadzącą do plebani…

Ciekawą też częścią zwiedzania sanockiego muzeum był rynek galicyjski.
Wszystkie obiekty w sanockim skansenie wyposażone są oryginalnymi sprzętami, zbieranymi przez pracowników muzeum we wsiach i miasteczkach południowego Podkarpacia. Zwiedzając ekspozycję ma się wrażenie jakby przeniosło się w czasie o  100 lat i chodziło po prawdziwej podkarpackiej wiosce.

Kolejny punkt programu związany był z Zamkiem Królewskim, położonym na skarpie nad Sanem. W salach zamkowych podziwialiśmy stałą ekspozycje sztuki cerkiewnej. Przepiękne ikony pochodzące z prawosławnych i greckokatolickich cerkwi z terenów południowo - wschodniej Polski i Ukrainy, eksponaty sztuki sakralnej z terenu diecezji przemyskiej oraz kolekcję ceramiki pokuckiej - największej w Polsce. Najwyższe piętro zamku przeznaczone jest na prezentację sztuki współczesnej, w szczególności prac śp. Zdzisława Beksińskiego – artysty pochodzącego z Sanoka.



Powoli czas naszej wycieczki przyrodniczo – regionalnej dobiegał końca. Ale ksiądz Józef miał dla nas jeszcze jedną niespodziankę. W drodze powrotnej do Krosna zatrzymaliśmy się w „Dworku Ostoja” w Klimkówce na ognisko. Przyszedł czas na rozpalenie ogniska, pieczenie kiełbasek, swojskiego chleba i hamburgerów, które smakowały wyśmienicie w otoczeniu jesiennej przyrody. A wszystko to w miłej atmosferze, przy ciepłych promieniach słońca, rozmowach i dziecięcych uśmiechach. Na koniec zorganizowaliśmy jeszcze tzw. „łamanie języka”. Było wesoło i zabawnie.  Serdecznie podziękowaliśmy właścicielom za miłe przyjęcie i wyruszyliśmy do Sanktuarium Św. Michała Archanioła i Bł. Bronisława Markiewicza w Miejscu Piastowym, podziękować za to, co dane nam było zobaczyć i przeżyć, za sprzyjającą pogodę oraz prosić o dalszą opiekę i błogosławieństwo za wstawiennictwem naszego Patrona.



Podążanie śladami kultury łemkowskiej w otoczeniu pięknej zieleni i promieni słońca to wspaniała lekcja historii - to nabywanie wiedzy o otaczającym świecie jak i o czasach minionych, która z pewnością służyć będzie rozwojowi osobistemu i społecznemu naszych wychowanków.




przerywnik_zolty
© OTD 1996-2011 Stowarzyszenie Troski o Dzieci i Mlodziez im. Ks. Bronislawa Markiewicza p.n. "Oratorium Twój Dom"
adres: ul. Wojska Polskiego 28, 38-400 Krosno; tel/fax: +48 013 43 662 51; tel. kom.: 608 687 686;
NIP: 6841719572 konto bankowe: PKO S.A. I Oddzial Krosno 16 1240 2311 1111 0000 3881 3654
e-mail: biuro@otd.pl
admin